Sáng 27/2 (tức ngày 11 tháng Giêng năm Bính Ngọ), tại khu tái định cư đảo Cát Hải, UBND đặc khu trang trọng tổ chức Lễ đón nhận Bằng xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa cấp Thành phố đối với đền thờ Đức thánh Trần.

Ngày 31/12/2025, Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng ban hành Quyết định xếp hạng di tích thành phố đối với Đền thờ Đức Thánh Trần, thuộc loại hình di tích lịch sử, tọa lạc tại đặc khu Cát Hải. Theo Quyết định, khu vực bảo vệ di tích được xác định cụ thể theo biên bản và bản đồ khoanh vùng trong hồ sơ khoa học, làm căn cứ để chính quyền địa phương và các cơ quan liên quan thực hiện trách nhiệm quản lý, bảo vệ di tích theo quy định của pháp luật về di sản văn hóa.

Đền thờ Đức Thánh Trần là nơi thờ phụng Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn (1288-1300), danh nhân lịch sử, anh hùng dân tộc, nhà quân sự kiệt xuất của Việt Nam trong thế kỷ XIII. Ông là Tổng chỉ huy quân đội nhà Trần trong ba lần kháng chiến chống quân xâm lược Nguyên – Mông, lập nên những chiến công hiển hách, góp phần giữ vững nền độc lập, chủ quyền của dân tộc. Sau khi Đức Thánh Trần qua đời năm 1300, việc thờ phụng Ngài đã trở thành tín ngưỡng phổ biến ở nhiều địa phương trong cả nước, trong đó có khu vực Nghĩa Lộ, đặc khu Cát Hải. Căn cứ các tư liệu lịch sử, di vật và hiện vật còn lưu giữ tại di tích, Đền thờ Đức Thánh Trần được xác định có lịch sử hình thành muộn nhất vào thời Lê Trung Hưng, khoảng thế kỷ 17-18. Trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ngôi đền tọa lạc trên một gò đất cao, có kiến trúc chữ Nhất gồm ba gian. Đến khoảng những năm 1958 – 1959, do yêu cầu sản xuất muối, khu vực gò đất bị san lấp, khiến ngôi đền rơi vào tình trạng hoang phế trong một thời gian dài.

Với ý thức gìn giữ không gian sinh hoạt tín ngưỡng truyền thống, từ năm 1990, nhân dân địa phương đã dựng lại một gian thờ nhỏ để tiếp tục việc hương khói phụng thờ Đức Thánh Trần. Năm 2012, ngôi đền được xây dựng lại với quy mô một gian nhà cấp bốn, quay hướng Nam. Đến năm 2024, do vị trí thấp trũng, không bảo đảm an toàn cho việc sinh hoạt tín ngưỡng, công trình được hạ giải để chuẩn bị xây dựng mới. Trên cơ sở sự đồng thuận của chính quyền và nhân dân địa phương, Đền thờ Đức Thánh Trần hiện nay được xây dựng khang trang trên nền đất cao ráo tại khu tái định cư Nghĩa Lộ, gồm các hạng mục: Nghi môn, đền chính, nhà khách, khu phụ trợ...Hàng năm, Ban quản lý di tích phối hợp cùng nhân dân địa phương tổ chức các kỳ lễ tiết truyền thống, trong đó, lễ giỗ Đức Thánh Trần (ngày 14 - 15 tháng Tám Âm lịch) là kỳ lễ chính và có quy mô lớn nhất trong năm.

Đền thờ Đức Thánh Trần hiện nay còn lưu giữ được một số di vật, cổ vật như: Chân tảng (thế kỷ 17 - 18), Thạch khuyển (thế kỷ 19 - 20), tượng thờ, khám thờ, kiếm thờ, bát hương. Đền thờ Đức Thánh Trần tại Nghĩa Lộ có lịch sử hình thành từ thế kỷ 17 - 18, gắn liền với quá trình hình thành và phát triển của vùng đất ven biển này. Ngôi đền là không gian tâm linh linh thiêng, nơi người dân địa phương phụng thờ Đức Thánh Trần - danh tướng kiệt xuất trong lịch sử dân tộc Việt Nam.

Việc đền thờ Đức Thánh Trần, thôn Ninh Tiếp được xếp hạng di tích lịch sử cấp thành phố không chỉ là sự ghi nhận giá trị lịch sử, tâm linh to lớn của di tích, mà còn là niềm tự hào chung của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân đặc khu Cát Hải. Đây đồng thời là trách nhiệm lớn lao trong công tác bảo tồn, tôn tạo, quản lý và phát huy giá trị di tích một cách bền vững, gắn với giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ hôm nay và mai sau. Đây cũng là cơ sở để chính quyền đặc khu Cát Hải tiếp tục thực hiện hiệu quả công tác quản lý di tích, từng bước khai thác giá trị văn hóa phù hợp với định hướng phát triển kinh tế – xã hội, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa địa phương trong quá trình xây dựng và phát triển thành phố Hải Phòng.

Nhân dịp này, UBND thành phố quyết định thành lập Tiểu ban quản lý bảo vệ di tích đền thờ Đức Thánh Trần gồm 11 thành viên; UBND đặc khu Cát Hải cũng biểu dương, khen thưởng 2 tập thể và 3 cá nhân đã có thành tích xuất sắc trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích đền Đức Thánh Trần.