Lễ hội truyền thống Đình, Miếu Nghĩa Lộ - Gìn giữ hồn quê, lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống
Lễ hội truyền thống Di tích lịch sử, văn hóa Đình, Miếu Nghĩa Lộ là một trong những hoạt động văn hóa, tín ngưỡng lâu đời của Nhân dân xã Nghĩa Lộ (cũ), nay thuộc Đặc khu Cát Hải. Lễ hội được tổ chức hằng năm nhằm tưởng nhớ và tri ân công đức của ba vị Thành hoàng làng gồm: Đức ngài Hùng Sơn - người có công đánh đuổi giặc Ân dưới thời Vua Hùng thứ XVI; Đông Hải Đại Vương Đoàn Thượng - vị kiện tướng thời nhà Lý; và Nam Hải Đại Vương Phạm Tử Nghi - danh tướng thời nhà Mạc, những bậc tiền nhân có nhiều công lao với quê hương, đất nước.
Theo truyền thống, lễ hội diễn ra trong ba ngày, từ ngày 11 đến ngày 13 tháng 6 âm lịch hằng năm, gồm hai phần: phần lễ và phần hội. Phần lễ được tổ chức trang nghiêm với các nghi thức tế lễ truyền thống, đặc biệt là lễ rước kiệu mang đậm bản sắc văn hóa tâm linh của cư dân miền biển. Đây là dịp để Nhân dân địa phương, những người con quê hương Nghĩa Lộ đang sinh sống trên mọi miền Tổ quốc trở về dâng hương, tưởng nhớ cội nguồn, tri ân công lao khai hoang, lập làng của các vị Thành hoàng, đồng thời cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, cuộc sống bình yên, no ấm.
Đình Nghĩa Lộ tọa lạc trên vùng đất cổ của làng Sò, thuộc tổng An Khoái, huyện Hoa Phong, phủ Hải Đông xưa, nay thuộc thôn Nghĩa Lộ, Đặc khu Cát Hải. Đình được xây dựng vào đầu thế kỷ XX và vinh dự được các triều vua nhà Nguyễn ban tặng 5 đạo sắc phong, khẳng định giá trị lịch sử, văn hóa và tín ngưỡng đặc biệt của di tích. Không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng của cộng đồng, đình làng Nghĩa Lộ còn gắn liền với nhiều dấu mốc lịch sử quan trọng. Trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, nơi đây là điểm đưa đón cán bộ và con em địa phương từ khu Đôn Lương sang Đông Triều (Quảng Ninh), căn cứ Hà Sen và Cát Bà để tham gia hoạt động cách mạng. Đến thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, khi địch phong tỏa tuyến vận tải đường thủy bằng thủy lôi, đình làng trở thành địa điểm hội họp, làm việc của chính quyền và Nhân dân địa phương, góp phần phục vụ sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.
Trải qua nhiều biến cố lịch sử và sự khắc nghiệt của thời gian, ngôi đình từng xuống cấp nghiêm trọng. Với lòng thành kính và trách nhiệm gìn giữ di sản của cha ông, chính quyền và Nhân dân địa phương đã chung sức, đồng lòng trùng tu, tôn tạo, xây dựng lại khu di tích Đình, Miếu Nghĩa Lộ khang trang như ngày nay, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của cộng đồng.
Lễ hội truyền thống Đình, Miếu Nghĩa Lộ không chỉ góp phần bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc mà còn là cầu nối gắn kết cộng đồng, giáo dục truyền thống yêu nước, lòng biết ơn tổ tiên, khơi dậy niềm tự hào quê hương và nâng cao ý thức của các thế hệ trong việc gìn giữ, phát huy những giá trị văn hóa tốt đẹp mà cha ông để lại.
Cùng với các nghi thức tế lễ, rước kiệu trang nghiêm, phần hội năm nay diễn ra sôi nổi với nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ đặc sắc. Điểm nhấn là chương trình giao lưu văn nghệ được Tiểu ban Quản lý Di tích lịch sử, văn hóa Đình, Miếu Nghĩa Lộ tổ chức vào tối ngày 24/7, thu hút đông đảo cán bộ, Nhân dân và du khách thập phương đến thưởng thức.
Chương trình có 17 tiết mục đặc sắc thuộc nhiều thể loại như đơn ca, tốp ca, múa và nhảy dân vũ do các hạt nhân văn nghệ của thôn Nghĩa Lộ biểu diễn. Dù đều là những diễn viên không chuyên, bận rộn với công việc hằng ngày, song bằng niềm đam mê và tinh thần trách nhiệm, các thành viên đã tích cực luyện tập, đầu tư trang phục, dàn dựng công phu, mang đến một đêm nghệ thuật giàu cảm xúc. Nhiều tiết mục như "Việt Nam đất nước bên bờ sóng", "Những cô gái trên quê hương Quan họ", múa "Tiếng đàn Ta Lư", "Đất nước tình yêu"... đã để lại nhiều ấn tượng đẹp, nhận được những tràng pháo tay và sự cổ vũ nhiệt tình của khán giả.Những lời ca, tiếng hát ca ngợi quê hương, đất nước, con người Việt Nam đã góp phần tạo nên bầu không khí vui tươi, đoàn kết, thắm đượm nghĩa tình trong những ngày diễn ra lễ hội.
.jpg)
Đêm giao lưu văn nghệ không chỉ là hoạt động văn hóa phục vụ Nhân dân mà còn là những đóa hoa tươi thắm được các thế hệ con cháu thành kính dâng lên các bậc tiền nhân đã có công khai hoang, lập làng và gìn giữ quê hương qua bao thế hệ. Qua đó góp phần làm phong phú đời sống văn hóa tinh thần của Nhân dân, quảng bá hình ảnh quê hương Nghĩa Lộ giàu truyền thống lịch sử, văn hóa, đồng thời tiếp tục khẳng định giá trị bền vững của Lễ hội truyền thống Đình, Miếu Nghĩa Lộ trong đời sống cộng đồng hôm nay.